Béo phì: Nguy cơ khi dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới
Y học chuyên đề - Béo phì [ 19/7/2009 | 20:17 GMT+7 ]
GiaoDucSucKhoe.net (Theo Sức Khỏe & Đời Sống)

Thuốc an thần kinh là một loại thuốc không thể thiếu được trong điều trị tâm thần học. Từ những năm 1990, với sự ra đời của những thuốc an thần kinh thế hệ mới như olanzapin, clozapin, risperidone... ưu việt hơn hẳn những thuốc thế hệ cũ về mặt tác dụng phụ là ít hoặc không gây ra những hội chứng ngoại tháp như loạn trương lực cơ cấp, bồn chồn bất an, loạn động muộn nhưng nó lại có những tác dụng phụ khác đó là gây béo phì. Đây cũng là một vấn đề khiến các thầy thuốc phải cân nhắc.

Trong thực tế điều trị cho thấy, béo phì là một tác dụng phụ không thể phủ nhận ở bệnh nhân dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới. Theo nhiều nghiên cứu, tỷ lệ tăng cân đối với bệnh nhân dùng loại thuốc olanzapin là khoảng 75%, đối với clozapin là 53%. Nguyên nhân của tình trạng béo phì là do đặc tính gắn vào các receptor của hệ thống dopamin, cụ thể là receptor 5HT2 dẫn đến rối loạn điều hòa năng lượng của hệ thần kinh trung ương, gây tăng cảm giác ngon miệng, thèm những thức ăn béo, ngọt, thay đổi tốc độ chuyển hóa dẫn đến tăng cân.

Hội chứng béo phì là một hội chứng với những biểu hiện sau đây của bệnh nhân dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới:

Béo bụng: vòng bụng của bệnh nhân tăng nhanh sau khi được chỉ định dùng thuốc, đối với nam thường là vòng bụng > 102cm, với nữ > 88cm.

Tăng triglicerid máu > 1, 69mmol/lit.

Hạ một loại mỡ máu là HDL, là một loại có tác dụng làm giảm xơ vữa động mạch, ở nam giới < 1,04 mmol/lit, nữ giới , 1,29 mmol/lit.

Làm huyết áp tăng trên 130/85 mmHg.

Tăng đường máu trên 6,1mmol/lil.

Với hội chứng béo phì này, người bệnh có nguy cơ mắc nhiều bệnh lý khác do béo phì gây ra như đái tháo đường týp 2, bệnh tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim, xơ vữa động mạch... rất nguy hiểm.

Vậy phải làm thế nào để phòng tránh béo phì do các thuốc này gây ra? Những bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc an thần kinh thế hệ mới olanzapin, clozapin cần phải được hướng dẫn về cách dự phòng và phát hiện sớm những biểu hiện của hội chứng béo phì. Bệnh nhân cần được hướng dẫn chế độ ăn hợp lý, hạn chế chất ngọt, chất có hàm lượng đường cao (như cơm, đường, bánh kẹo...), tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, cải thiện tốt tình trạng béo bụng, tăng sự dẻo dai cho cơ thể. Trong 6 tháng đầu dùng thuốc cần phải kiểm tra đường máu mỗi tháng/lần, sau đó kiểm tra một năm hai lần. Kiểm tra mỡ máu, đo huyết áp 3 tháng/lần. Kiểm tra cân nặng, vòng bụng 3 tháng/ lần. Những bệnh nhân có tiền sử đái tháo đường không nên sử dụng những thuốc có nguy cơ cao gây nặng thêm tình trạng bệnh.

Mặc dù có những tác dụng phụ có khả năng gây ra nhiều bệnh lý nguy hiểm nhưng nếu người bệnh thực hiện tốt những hướng dẫn để dự phòng và phát hiện sớm của bác sĩ thì có thể hoàn toàn tránh được những nguy cơ này.

Dùng thuốc an thần kinh dễ bị béo bụng.

 Về trang chủ    Bản để in
Các bài viết cùng chuyên khoa [Dược học] trong chuyên mục [Y học chuyên đề] :
  • Tác dụng phụ nghiêm trọng của một số thuốc thường dùng [14/8/2013 | 6:08 GMT+7]
  • Yếu tố nguy cơ làm tăng tác dụng phụ của thuốc [9/11/2012 | 0:18 GMT+7]
  • Tại sao kháng sinh không điều trị được bệnh do virut? [5/11/2012 | 8:06 GMT+7]
  • Tủ thuốc cho người lái xe đường dài [2/10/2012 | 8:02 GMT+7]
  • Độc tính khác xa phản ứng phụ [25/7/2012 | 7:43 GMT+7]
  • Đề kháng kháng sinh do “bắt chước” đơn thuốc [28/10/2011 | 5:57 GMT+7]
  • Viên sủi: dạng thuốc phải dùng thận trọng! [4/8/2011 | 22:51 GMT+7]
  • Bẻ nhỏ thuốc ra uống: lợi hay hại? [13/10/2010 | 21:23 GMT+7]
  • Thận trọng khi dùng corticoide [11/10/2010 | 10:33 GMT+7]
  • Có nên dùng hạt gấc làm thuốc uống? [11/10/2010 | 7:17 GMT+7]
  • Các phản ứng phụ của thuốc [4/10/2010 | 0:15 GMT+7]
  • Nhân sâm bổ hay độc với trẻ nhỏ? [23/5/2010 | 16:48 GMT+7]
  • Dùng thuốc theo lời người quen: Ngứa toàn thân [10/5/2010 | 21:22 GMT+7]
  • Cảnh giác với "đạm hoa quả" đẹp da [30/4/2010 | 1:38 GMT+7]
  • Lạm dụng thuốc bổ não trước kỳ thi: Dao hai lưỡi [28/4/2010 | 6:32 GMT+7]
  • Cẩn trọng với thuốc băng dán xuyên da [26/4/2010 | 21:11 GMT+7]
  • Thuốc "tiềm" quanh ta [9/3/2010 | 6:31 GMT+7]
  • Thuốc trị cảm chứa chất PPA có thể gây tử vong [25/2/2010 | 6:23 GMT+7]
  • Thuốc cần có ở nhà trong dịp tết [18/2/2010 | 14:59 GMT+7]
  • Dùng thuốc trông giờ [7/2/2010 | 10:15 GMT+7]

Quảng cáo


TIỆN ÍCH ONLINE