Trong tháng 9, mỗi ngày các bệnh viện nhi đồng tại TP.HCM tiếp nhận hàng chục ca trẻ mắc bệnh tay chân miệng. Đáng lưu ý là những trường hợp đến từ các tỉnh xa thường là bệnh nặng và đã có trẻ tử vong. BS Trương Hữu Khanh - trưởng khoa nhiễm BV Nhi Đồng 1 - trả lời về cách phòng chống bệnh.

Chăm sóc bệnh nhi bị bệnh tay chân miệng tại Bệnh viện Nhi Đồng 1, TP.HCM - Ảnh: Minh Đức

* Công tác tuyên truyền phòng bệnh được chú ý nhưng vẫn có trẻ tử vong?

- Dù có tuyên truyền nhiều nhưng chủ yếu ở các thành phố, dân ở tỉnh và vùng xa ít thông tin về bệnh. Bản thân y bác sĩ những nơi này cũng không hiểu đầy đủ về bệnh, nhất là không phát hiện kịp triệu chứng nặng. Tuy nhiên do đây là bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu nên dù đến sớm hay phát hiện kịp thời vẫn có thể tử vong, mức độ bệnh còn tùy thuộc sức đề kháng của trẻ.

Công tác điều trị đã tiến bộ nhiều. Năm 2003-2004 tỉ lệ tử vong độ nặng lên đến 80-90%, hiện nay còn dưới 20%.

* Theo thông tin dự phòng tháng 9 là bắt đầu mùa cao điểm, nhưng từ tháng 4-2009 số bệnh nhân cũng được cho là tăng mạnh so với cuối năm 2008. Vậy có phải bệnh diễn tiến nguy hiểm quanh năm chứ không phải theo mùa nữa?

- Bệnh xảy ra rải rác quanh năm nhưng thường có hai đỉnh tháng gồm tháng 6, tháng 9-12. Đỉnh cuối năm thường nặng hơn, nhưng năm nay số ca không giảm trong tháng 7, 8.

* Trường học có phải là môi trường dễ lây nhiễm nhất? Người dân ở nông thôn cần nhận biết về bệnh thế nào để không quá chậm trễ trong điều trị?

- Nhà trẻ là nơi dễ lây bệnh nhất (bệnh đa số gặp ở trẻ dưới 3 tuổi). Ai cũng cần phải nhận biết bệnh này và quan trọng nhất là phát hiện triệu chứng nặng. Trẻ thường khởi phát bằng đau do loét miệng: bỏ ăn, quấy khi ăn, chảy nhiều nước miếng. Lúc này nên xem trẻ có nổi những bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông, đầu gối hay không, nếu có chắc là trẻ bị bệnh tay chân miệng.

Đôi khi người nhà chỉ biết trẻ bệnh khi trẻ có biểu hiện nặng như: quấy liên tục, ngủ nhiều, hoảng hốt bứt rứt, giật mình chới với, run chi, đi đứng loạng choạng, thở mệt. Lúc này nên mang trẻ đến bệnh viện ngay vì khả năng cứu sống chỉ còn 12-24 giờ.

* Trẻ mắc bệnh nhất thiết có triệu chứng sốt không? Phân biệt với những bệnh khác ra sao? Biến chứng nguy hiểm của tay chân miệng?

- Trẻ thường sốt nhẹ hay không sốt, trẻ sốt cao nôn ói là dấu hiệu gợi ý bệnh nặng. Bệnh này có thể lầm với bệnh nhiễm trùng da, dị ứng hay sốt phát ban. Bệnh có thể gây biến chứng thần kinh, tim mạch, hô hấp.

* Trong trường hợp xác định bệnh mức nhẹ thì điều trị tại nhà ra sao? Khi bệnh trẻ hầu như bỏ ăn, bỏ bú và phụ huynh rất lo lắng, có cách nào hỗ trợ việc dinh dưỡng cho các cháu?

- Hiện nay không có thuốc điều trị đặc hiệu, đa số trẻ sẽ tự khỏi trong 7-10 ngày. Cho trẻ ăn thành nhiều bữa thức ăn lỏng mềm, dùng thuốc giảm đau theo chỉ dẫn của bác sĩ. Khi trẻ quá đau, có thể dùng thêm dung dịch phosphalugel thoa vào bên trong miệng.

* Phòng bệnh tay chân miệng như thế nào cho hiệu quả?

- Quan trọng nhất là vệ sinh ăn uống, ăn sạch uống sạch, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và dưới vòi nước. Trẻ mắc bệnh nên nghỉ học. Cần chú ý thêm đồ chơi, sàn nhà cũng phải sạch vì đây là nơi virus gây bệnh bám vào.

* Xin cảm ơn bác sĩ.