Amiđan: không phải cứ viêm là cắt
Từ điển Y khoa - Bệnh lý [ 29/9/2011 | 8:06 GMT+7 ]
GiaoDucSucKhoe.net (Theo TS. BS Nguyễn Trọng Minh - SGTT)

Viêm amiđan là một bệnh lý rất hay gặp ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt ở trẻ em. Gần đây, báo chí phản ánh một số vụ việc chỉ định phẫu thuật amiđan không đúng, gây sự cố cho sức khoẻ bệnh nhân. Vì vậy, việc bệnh nhân tự trang bị một số kiến thức y khoa của loại bệnh này để hạn chế tối đa những tai biến cho sức khoẻ là điều rất cần thiết.

Vì sao bị viêm amiđan?

Nguyên nhân là do vi trùng, siêu vi trùng hoặc nhiễm cả hai cùng lúc. Vi trùng: chủ yếu do vi trùng liên cầu tán huyết Streptococci nhóm A (Group A Beta-Hemolytic Streptococci – GABHS) với tỷ lệ chiếm trên 40% các trường hợp ở người lớn và trên 75% ở trẻ em, ngoài ra còn có thêm các loại vi trùng khác như tụ cầu (Staphylococcus), Moraxella catarrhalis, Hemophilus Influenza, Mycoplasma pneumonia... chiếm trên 10%. Siêu vi: có khoảng mười loại nhưng trong đó Adenovirus, Rhinovirus và Epstein-Barr virus là nổi bật hơn cả (chiếm 10 – 20%).

Triệu chứng khi viêm amiđan là sốt, đau họng, mệt mỏi, đau nhức khắp mình mẩy, hơi thở hôi, nổi hạch viêm dưới hàm. Có thể kèm theo khó nuốt, nuốt đau, đôi khi có cả đau tai, khạc ra đàm giống như bã đậu và rất hôi. Viêm amidan quá phát ở trẻ em có thể gây khó thở, ngủ ngáy và kèm theo viêm đường hô hấp. Khám sẽ thấy lớp lót trong họng đỏ, đặc biệt amiđan hai bên sưng lớn, đôi khi kèm theo những chấm trắng giống chất bã đậu bám nhiều trên amiđan.

Nguy cơ bị biến chứng

Ở trẻ em, viêm amiđan có thể gây ra các biến chứng nặng như viêm nội mạc cơ tim và viêm khớp với tỷ lệ 1/200.000 trường hợp, viêm vi cầu thận. Ở người lớn, viêm amiđan có thể là viêm tấy quanh amiđan, ápxe quanh amiđan hoặc ápxe amiđan.

Viêm amiđan mủ có thể gây viêm tai giữa (trẻ em), viêm xoang (trẻ trên 14 tuổi và người lớn), viêm thanh quản (người lớn và trẻ em), viêm đường hô hấp dưới (người lớn và trẻ em). Hiếm hơn, viêm amiđan mủ có thể chui trong các mô vùng cổ gây ápxe cạnh cổ và chui vào lồng ngực gây ápxe trung thất (mủ quanh tim), biến chứng này rất nguy hiểm vì có thể đe doạ tính mạng bệnh nhân.

Không phải trường hợp nào cũng mổ

Tuỳ theo tình trạng bệnh, viêm amiđan có thể được điều trị bằng:

Điều trị nội khoa: chủ yếu là kháng sinh và thuốc giảm đau nếu viêm do vi trùng. Các nhóm kháng sinh thường dùng là nhóm Beta – Lactam (Augmentin, Curam, Amoxiklav) hoặc các thuốc thuộc thế hệ mới của nhóm Cephalosporin (Cefuroxime, Cefaclor, Cefixim), nhóm Macrolides (Zitromax, Claritron, Klacid MR), nhóm Quinolon (Ciprofloxacin, Ofloxacine) cũng rất hiệu quả tuỳ tình trạng bệnh. Ngoài ra bệnh nhân cần phải nghỉ ngơi, súc họng bằng nước muối sinh lý (NaCl 0,9%).

Phẫu thuật cắt amiđan: mổ hay không là chỉ định của bác sĩ tai mũi họng và thường là chọn lựa sau cùng sau khi phương pháp dùng thuốc thất bại. Chỉ định cắt ở các trường hợp sau: viêm cấp amiđan nhiều đợt trong năm (4 – 6 đợt, mỗi đợt kéo dài trên hai tuần), hoặc đã ít nhất một lần amiđan bị viêm tấy hoặc ápxe. Ở trẻ em, chỉ định cắt khi viêm amiđan sưng quá to (viêm amiđan quá phát) gây khó thở, ngáy, ngưng thở khi ngủ hoặc khó nuốt. Hiện nay, hầu hết các bệnh viện hay trung tâm tại TP.HCM đều cắt amiđan dưới gây mê bằng thiết bị hiện đại.

Lưu ý, chỉ định cắt phải thật thận trọng với những trường hợp phụ nữ đang có kinh nguyệt, trẻ em có bệnh tim bẩm sinh, bệnh về máu, hen suyễn và bệnh tim.

----------------------------------------------------------------

SĂN SÓC SAU CẮT AMIĐAN

Thông thường sau cắt amiđan bệnh nhân phải ở lại bệnh viện một đêm, tuy nhiên thỉnh thoảng cũng gặp trường hợp chảy máu sau cắt và phải ở lại thêm một vài ngày. Cần nhớ:

– Không cữ nói sau khi cắt, ngược lại cần phải nói nhỏ ngay sau cắt một ngày để tránh sẹo co kéo của các cơ vùng họng có thể ảnh hưởng đến giọng nói sau này.

– Cữ chất chua, cay, cứng và nóng trong 10 – 14 ngày. Uống nhiều nước, ăn hoặc uống những loại thực phẩm giàu dinh dưỡng như nước trái cây, sữa, súp. Không hút thuốc lá hoặc uống rượu (bia) vì rất dễ gây kích thích và ho, sẽ không tốt cho sự phục hồi “lớp lót” của hố amiđan sau mổ.

– Không nên đến những chỗ đông người như siêu thị, rạp hát, hội chợ trong 1 – 2 tuần đầu sau mổ vì rất dễ nhiễm trùng đường hô hấp từ người khác do thể trạng còn yếu cũng như hố mổ amiđan chưa liền hẳn.

Thông thường nếu không bị chảy máu sau mổ thì sau một tuần bệnh nhân có thể trở lại với công việc, học hành bình thường. Rất hiếm nhưng cũng có thể xảy ra là chảy máu sau mổ từ 7 – 10 ngày, do bong lớp “mày” tại hố mổ cắt amiđan, trong trường hợp này cần bình tĩnh nhưng khẩn trương đưa bệnh nhân trở lại bệnh viện nơi cắt amiđan trước đó, thông báo với bác sĩ của mình hoặc đến trung tâm y tế có chuyên khoa tai mũi họng gần nhất để cầm máu.

 Về trang chủ    Bản để in
Các bài viết cùng chuyên khoa [Tai Mũi Họng] trong chuyên mục [Từ điển Y khoa] :
  • Không nên chủ quan với viêm loét miệng lưỡi  [27/10/2013 | 11:48 GMT+7]
  • Miệng nào hãy còn thơm… [23/10/2012 | 1:36 GMT+7]
  • Cẩn trọng với bệnh viêm xoang ở trẻ em  [12/10/2012 | 8:04 GMT+7]
  • Đừng vội cắt amiđan! [8/6/2011 | 19:57 GMT+7]
  • Phát hiện sớm ung thư tai mũi họng [8/6/2011 | 7:19 GMT+7]
  • Để tránh tai biến khi cắt amiđan [26/10/2010 | 6:59 GMT+7]
  • Viêm xoang do nấm [18/10/2010 | 10:22 GMT+7]
  • Biến chứng từ viêm xoang [14/5/2010 | 6:42 GMT+7]
  • Có nên cắt amiđan? [9/5/2010 | 12:33 GMT+7]
  • Viêm mũi dị ứng dễ nhầm với viêm xoang [22/4/2010 | 7:35 GMT+7]
  • Phẫu thuật tai có biến chứng liệt mặt ? [20/4/2010 | 21:32 GMT+7]
  • Gắn điện cực ốc tai: 90% thành công từ người thân [5/4/2010 | 6:18 GMT+7]
  • Chảy máu mũi, bệnh gì? [28/3/2010 | 14:48 GMT+7]
  • Hắt hơi báo hiệu điều gì? [9/3/2010 | 7:12 GMT+7]
  • Vì sao dễ bị viêm họng?  [9/3/2010 | 7:01 GMT+7]
  • "Bỗng dưng" đau tai: Dấu hiệu của viêm tai giữa cấp [20/1/2010 | 7:34 GMT+7]
  • Tối đến, lo ngay... ngáy! [18/1/2010 | 7:32 GMT+7]
  • Vướng ở họng [22/12/2009 | 7:21 GMT+7]
  • Ngạt tắc mũi mùa lạnh: Khi nào cần điều trị? [27/11/2009 | 17:33 GMT+7]
  • Dễ bỏ sót ung thư vòm mũi họng [12/10/2009 | 22:21 GMT+7]

Quảng cáo


TIỆN ÍCH ONLINE